O GPS-ach napisano już sporo. W sieci można znaleźć wiele informacji dotyczących budowy i działania tych urządzeń. Gorąco polecam forum maniaków Garmina Garniak http://garniak.pl. To jest prawdziwa skarbnica wiedzy. Zanim zaczniemy zabawę z GPS-em koniecznie trzeba tam zajrzeć.

Chciałbym się tu skupić na zastosowaniu GPS-a w nawigacji balonowej. Jak na razie GPS jest tylko dodatkiem do mapy i busoli bez których nie warto wsiadać do kosza. Coraz więcej GPS-ów jest wyposażonych w funkcję wyświetlania mapy ale z doświadczenia wiem, że nic nie zastąpi mapy papierowej. Zdarzało mi się latać na zawodach i ani razu w locie nie spojrzeć na mapę ale przygotowanie planu lotu opiera się właśnie na mapie. To z niej odczytujemy koordynaty punków na które mamy nalecieć i wprowadzamy je do odbiornika GPS.

Przygotowanie GPS-a do lotu.

W baloniarstwie posługujemy się mapami topograficznymi w skali 1:50000. Jednak mapy mają różne odwzorowania i różne układy odniesienia. I tego musimy nauczyć naszego GPS-a. Więcej o tym można znaleźć na stronie Tadeusza Syryjczyka http://www.syryjczyk.krakow.pl/Mapy_Polskie_GPS.htm.



Zakładam, że posługujemy się bardzo popularną i tanią mapą topograficzną o godle 245.4, której układ odniesienia to Pułkowo 1942 (lub S-42) a siatka wg układu 1965. A oto przykład takiej mapy.

Ustawiamy układ odniesienia Pułkowo1942 (S-42):
USER DATUM
DX: +23.7
DY: -123.8
DZ: -81.8
DA: -108.0
DF: +0.00480795

Ustawiamy siatkę użytkownika:
USER GRID
Longitude Origin: E021.30.167
Scale: + 0.9998000
False Easting: + 4603000.0
False Northing: - 0067766.0

I już nasz GPS będzie wyświetlał pozycje tak jak jest opisana mapa. Wartości User Grid będą inne dla różnych długości geograficznych. Patrz tabela na stronie Tadeusza Syryjczyka.

Dla przykładu wybieramy dwa punkty, jeden na lotnisku Krywlany, drugi to skrzyżowanie dróg. Oba są zaznaczine na mapie. Koordynaty punktu 1 odczytane z GPS-a: 4714825/5819090, ten sam punt z mapy: 1482/1909. Jak widać pomijamy dwie pierwsze cyfry, których na mapie nie ma i ostatnią cyfrę (oznacza pojedyncze metry, które przy tej skali są nieistotne - 1mm na mapie to 50m w terenie). Analogicznie punkt 2 z GPS-a: 4713712/5818917 i z mapy: 1371/1892. I żeby nie być gołosłownym, obok zrzut ekranu z GPS-a. Kursor wskazuje punkt 2.

Do wyznaczania koordynatów przyda się linijka nawigacyjna, którą można ściągnąć stąd: linijka i wydrukować na folii. Można też posługiwać się zwykłą linijką ale nie jest to tak wygodne.

Skoro już potrafimy posługiwać się GPS-em, to czas na zastosowania praktyczne. Wszystkie przykłady powstały przy zastosowaniu GPS-a Garmin Map76S z polskim menu.

1. Rejestracja lotu.
   • Na miejscu startu kasujemu pamięć śladu: Menu/Menu/Slady/Kasuj (ekran 1 poniżej). Od tego momentu nasz GPS zaczyna zapisywać nowy ślad. Tryb zapisu można ustawić na Auto, Czas, Odległość. W naszych zastosowaniach wystarczy Auto. Jeżeli jednak GPS będzie wykorzystywany na zawodach w roli loggera to ustawiamy czas zapisu co 5 sekund.
   • Przechodzimy do ekranu z mapą i startujemy. Przez cały lot GPS pokazuje nam na mapie miejsce w którym jesteśmy, wysokość, prędkość poziomą i pionową, kierunek lotu i jeszcze 100 tysięcy innych rzeczy.
   • Po lądowaniu zapisujemy nasz lot: Menu/Menu/Slady/Zapisz i możemy go obejrzeć (ekran 2) lub zobaczyć pionowy przebieg lotu (ekran 3).

• Właściwie te same czynności trzeba wykonać aby zapisać ślad gdy jedzie się rowerem, samochodem, płynie kajakiem lub idzie piechotą.
  


1. Zawody.
   • Wciskamy przycisk Mark i wpisujemy koordynaty i nazwę celu.
   • Jedziemy na miesce startu.
   • Wciskamy Nav/Idz do punktu/Punkty/i wybieramy nasz cel.

• Przechodzimy do okna z mapą. Wyświetli nam się piękna mapa z zaznaczonym miejscem startu i celem. W czasie lotu kursor będzie wskazywał miejsce, w którym aktualnie się znajdujemy. W miarę zbliżania się do celu skala mapy będzie się zmieniać. Możemy dodatkowo wyświetlić pola danych i dowolnie zmieniać ich ilość oraz zawartość. W moim przypadku pokazują prędkość, wysokość, prędkość pionową (nie muszę patrzeć ma wariometr i wysokościomierz), odległość do celu, czas do celu, aktualny czas, aktualny kurs, jak daleko jestem poza kursem (z lewej 63,3m.) oraz kurs od miejsca startu do celu.
• Po lądowaniu zapisujemy lot.
• Wysyłamy SMS-a z koordynatami miejsca lądowania do ekipy naziemnej i mamy pewność, że nas znajdą.

To były tylko podstawowe przykłady zastowań GPS-a w nawigacji. Trzeba pamiętać o tym, że jest to urządzenie dość skomplikowane i aby dobrze nam służyło musimy je poznać i nauczyć się szybkiej obsługi. W powietrzu nie będzie na to czasu, tego trzeba nauczyć się na ziemi. Dobrze jest pojeździć z nim trochę rowerem i ćwiczyć. GPS ma być pomocą nawigacyjną a nie czymś co rozprasza naszą uwagę w czasie lotu.